کاوش نیوز- زهرا بهرامی؛ در شرایطی که اقتصاد گلستان بر پایه کشاورزی استوار است و بیش از ۷۰ درصد از فعالیت های اقتصادی استان به طور مستقیم و یا غیر مستقیم با کشاورزی عجین شده و گلستان در بین 31 استان کشور رتبه دومین استان در تولید گندم کشور را به خود اختصاص داده،  تاخیر در پرداخت مطالبات کشاورزان تاثیر مستقیم در تولید محصول و معیشت مردم دارد.

همچنین گندم به عنوان استراتژیک‌ترین کالای سفره مردم، نقشی حیاتی در امنیت ملی ایفا می‌کند، بدعهدی دولت در پرداخت مطالبات کشاورزان، زنگ خطر سقوط تولید این محصول را به صدا درآورده است.

یک کشاورز گلستانی در گفتگو با کاوش اظهار کرد: امسال نه خبری از صف‌های عریض و طویل تحویل گندم بود و نه از ورود دلالان و واسطه ها برای خرید محصول کشاورزان گندمکاران گلستانی و همین امر باعث شد خیلی‌ها احساس کنند روزهای خوشی برای کشاورزان گلستانی در حال رقم خوردن است.

ایمان سنگدوینی افزود: سال گذشته بخشی از مطالبات جو کاران با تاخیر چندین ماهه همراه شد و تا زمان برداشت این دو محصول در سال زراعی جاری به درازا کشید. تکمیل وجوه پرداختی مطالبات در 4 مرحله و به صورت قطره چکانی انجام شد اما امسال با این شرایط اقتصادی حاکم، تصور نمی‌کردیم پرداخت بهای گندم طول بکشد.

وی ادامه داد: به دلیل تاخیر دولت در پرداخت مطالبات کلزاکاران در سال گذشته، در سال زراعی جاری جو و کلزا نکاشتیم به امید اینکه دولت در خرید تضمینی گندم در سال‌های گذشته خوش درخشیده اما ظاهرا امسال ماجرای مطالبات کلزاکاران در انتظار گندمکاران گلستانی است.

وی ادامه داد: پرداخت نشدن قیمت گندم تحویلی در حالی است که اکثر کشاورزان است بابت تهیه کود، سم و سایر نهاده ها مقروض هستند و بانک‌ها هم دستورالعملی برای بخشودگی جرائم وام‌های کشاورزان ندارند.

*نگرانی از بابت برگشت ایران به واردکنندگان گندم

رئیس بنیاد ملی توانمندسازی گندم‌کاران ایران نه تنها دغدغه کشاورزان را دارد بلکه ماجرا را از زاویه دیگری نگاه کرده و از پشت‌پرده بحرانی پرده برداشت که نه تنها معیشت کشاورزان را هدف گرفته، بلکه می‌تواند ایران را دوباره به صف واردکنندگان گندم بازگرداند.

علی‌قلی ایمانی با اشاره به صراحت قانون در حمایت از کشاورز، گفت: طبق قانون خرید تضمینی، پول گندم باید حداکثر ظرف ۴۸ ساعت به حساب کشاورز واریز شود؛ اما امروز شاهدیم از فروردین‌ماه که برداشت در استان‌های گرمسیری مثل بوشهر و سیستان و بلوچستان آغاز شده، گندم‌ها تحویل سیلوها شده اما ریالی به کشاورز پرداخت نشده است.

وی با محاسباتی تکان‌دهنده از حجم بدهی دولت اعلام کرد: دولت تاکنون بیش از ۲ میلیون تن گندم خریداری کرده است که اگر بخواهیم با محاسبات جاری پیش برویم، رقمی در حدود ۱۰ همت (۱۰۰ هزار میلیارد تومان) مطالبات گندم‌کاران از وزارت جهاد کشاورزی روی زمین مانده است و این یعنی کشاورز در برابر دولت طلبکار است، اما در برابر بانک و طلبکار سم و کود، سرافکنده!

وی با شرح وضعیت معیشتی تولیدکنندگان خاطرنشان کرد: کشاورز ۸ تا ۹ ماه با استقراض و وام گرفتن برای خرید بذر، کود و سم تلاش کرده تا محصول را به موقع برداشت کند اما اکنون که زمان تسویه حساب است، دولت با بدقولی پاسخ عرق جبین آن‌ها را می‌دهد؛ به طوری که از ۷ فروردین‌ماه که فصل برداشت به‌طور رسمی کلید خورد، بیش از سه ماه می‌گذرد و کشاورز با کوهی از بدهی، تک و تنها رها شده است.

وی متذکر شد: این بدعهدی، کشت دوم را هم فلج کرده است و بسیاری از کشاورزان برای شروع کشت بعدی نیاز به نقدینگی دارند، اما پولی ندارند که حتی بذر جدید بخرند. پیشنهاد ما این بود که حداقل ۵۰ درصد مطالبات را به‌روز پرداخت کنند تا چرخ تولید متوقف نشود، اما گوش شنوایی نیست.

*انتقاد به وعده درمانی دولت

ایمانی یادآور شد: گندم کالایی حاکمیتی است اما در پیچ و خم بوروکراسی دولتی گیر کرده است و دستگاه‌های امنیتی و خدماتی تمام تلاش خود را می‌کنند تا گندم از چرخه دولتی خارج نشود، اما وقتی سودی در کار نباشد، کشاورز سال آینده به سراغ محصولات پرسودتر می‌رود.

رئیس بنیاد ملی توانمندسازی گندم‌کاران، با نقد عملکرد وزارت جهاد کشاورزی، وضعیت فعلی را نتیجه وعده‌درمانی می‌داند و گفت: اینکه وزیر محترم مدام وعده پرداخت می‌دهد و توپ را به زمین سازمان برنامه و بودجه یا سازمان هدفمندی یارانه‌ها می‌اندازد، دردی از کشاورز دوا نمی‌کند. این رویه صرفاً وقت‌کشی است. اگر سطح زیرکشت گندم به دلیل این بی‌اعتمادی کاهش یابد، مجبور به واردات خواهیم شد؛ آن وقت است که با کوچکترین اختلال در واردات، امنیت سفره مردم به خطر می‌افتد.

*زمان پرداخت مطالبات مشخص نیست

انتقاد از عملکرد دولت در پرداخت مطالبات گندمکاران در حالی ادامه دارد که رئیس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس با تاکید بر اینکه پرداخت مطالبات گندم کاران در روزهای آینده انجام خواهد شد، گفت: باید ۵۰۴ همتی که در لایحه بودجه برای پرداخت پول گندمکاران پیش‌بینی شده است، به طور کامل تخصیص یابد اما هنوز زمان مشخصی برای پرداخت باقی‌مانده مطالبات تعیین نشده است.

محمد جواد عسکری، نماینده مردم داراب و زرین دشت در مجلس شورای اسلامی بیان کرد: پس از ۵۵ روز از برداشت و تحویل محصول گندمکاران، هنوز اقدام مؤثری در زمینه پرداخت مطالبات صورت نگرفته است. تا این لحظه نزدیک به ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تن گندم از کشاورزان خریداری شده است.

وی با بیان اینکه روند پرداخت‌ها به کندی پیش می‌رود، تصریح کرد: تاکنون حدود ۴۰ همت از مطالبات پرداخت شده و قرار بود ۴۰ درصد مطالبات به‌صورت مرحله‌ای و در آینده نزدیک به حساب گندم‌کاران واریز شود.